Tο COP23 στη Βόννη (6 -17 Νοεμβρίου 2017)

του Wayne Hall

Τα συνέδρια του ΟΗΕ για τις κλιματικές αλλαγές λαμβάνουν χώρα κάθε χρόνο στο πλαίσιο της σχετικής σύμβασης των Ενωμένων Εθνών που υπογράφτηκε το 1992. Αυτή η σύμβαση επιδιώκει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των κλιματικής αλλαγής επιβάλλοντας σε όλα τα συμβαλλόμενα μέρη την υποχρέωση να περιορίσουν  τις  εκπομπές  των αερίων που λέγεται ότι προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Απαιτεί από τις βιομηχανικές  –  σε αντιδιαστολή με τις αναπτυσσόμενες   –  χώρες να επιτύχουν τη σταθεροποίηση των δικών τους εκπομπών στα επίπεδα του 1990. Η διάκριση ανάμεσα στις βιομηχανικές και τις αναπτυσσόμενες χώρες πηγάζει από το σκεπτικό ότι οι βιομηχανικές χώρες ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και επίσης ότι διαθέτουν τη θεσμική και χρηματοοικονομική ικανότητα να τις περιορίσουν. Η Ελλάδα ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκαταλέγεται ανάμεσα στις βιομηχανικές χώρες.

Το πρώτο συνέδριο του ΟΗΕ για τις κλιματική αλλαγή πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο το 1995. Το πιο πρόσφατο,  το εικοστό τρίτο διεξάγεται αυτή τη στιγμή στη Βόννη. Την προεδρία φέτος έχουν τα νησιά των Φίτζι. Στα συνέδρια του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή ήταν έντονη από την αρχή η παρουσία της κοινωνίας των πολιτών με την έννοια ότι συμμετέχουν οι μη-κυβερνητικές οργανώσεις που ασχολούνται με τα προβλήματα του περιβάλλοντος και βέβαια όχι μόνο τα προβλήματα του περιβάλλοντος αλλά και της ισότητας, της σχέσης μεταξύ των φύλων, κτλ.  Πολλοί από τους ακτιβιστές προβληματίζονται για αυτό που αποκαλείται κλιματική δικαιοσύνη, climate justice, κάτι που απ’ ότι φαίνεται προϋποθέτει τη σκόπιμη ανθρώπινη επέμβαση στο κλίμα γιατί αν το κλίμα καθορίζεται από τη Μητέρα Φύση, ή έστω από τη Μητέρα Φύση σε συνδυασμό με τα ακούσια αποτελέσματα της βιομηχανικής ανάπτυξης,  προφανώς δεν έχει νόημα να μιλήσουμε για τη δικαιοσύνη, αφού υποτίθεται ότι η Μητέρα Φύση έχει δικούς της κανόνες που δεν υπαγορεύονται από τις επιθυμίες των ανθρώπων.

Εκτός από την επιρροή στις συζητήσεις των μη κυβερνητικών οργανώσεων υπάρχει και ένας επιπρόσθετος παράγοντας  ο οποίος σημειώνεται από την οργάνωση  Carbon Trade Watch, δηλαδή Παρατηρητήριο του Εμπορίου Άνθρακα,  μια ομάδα που αντιτίθεται στο εμπόριο ρύπων, που είναι από τα κεντρικά στοιχεία της μεθοδολογίας του ΟΗΕ για το κλίμα.

Το πλήρες κείμενο

Κλιματική αλλαγή και κινήματα: αυτόνομη κινηματική στάση ή εγκλωβισμός σε εκφυλιστικά δίπολα;

του Τάσου Κεφαλά

Σκοπός αυτού του κειμένου είναι να αναδείξει την ανάγκη της ουσιαστικής ενασχόλησης των κινημάτων με τα ζητήματα των αλλαγών στο κλίμα, σε πλήρη αυτονομία από τους κρατικούς και εταιρικούς σχεδιασμούς και με κριτική στάση απέναντι στα επιστημονικά λόμπι που τους υπηρετούν. 

Στηρίζεται στις παρακάτω βασικές παραδοχές, στην εξέταση των οποίων δεν υπεισέρχεται:

α) Για το κλίμα χρησιμοποιείται ο τρέχων ορισμός, ως της μέσης καιρικής κατάστασης ή του μέσου καιρού μιας περιοχής, που προκύπτει από μακροχρόνιες παρατηρήσεις των διάφορων μετεωρολογικών στοιχείων, παρότι ο τρόπος με τον οποίο ορίζεται το κλίμα, αποτελεί στοιχείο διχογνωμιών στο εσωτερικό των κινημάτων, για τις οποίες γίνονται κάποιες νύξεις στη συνέχεια.

β) Με βάση τον παραπάνω γενικό ορισμό και ανεξάρτητα από το πως ερμηνεύονται και το που αποδίδονται, τις τελευταίες δεκαετίες καταγράφονται σημαντικές αλλαγές στο κλίμα.

γ) Τα κινήματα -και στο θέμα της κλιματικής αλλαγής- μπορούν να είναι αξιόπιστα και παρεμβατικά, όσο κινούνται στη βάση της συλλογικά κατακτημένης γνώσης και εμπειρίας τους. Στο βαθμό που επιχειρούν να κινηθούν σε πεδία ξένα με τη φύση και το χαρακτήρα τους αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της πολιτικής εκμετάλλευσης και της διολίσθησης σε ανεπιθύμητες στοιχήσεις.  

δ) Όπου στο κείμενο χρησιμοποιούνται όροι, όπως «ανθρωπογενή αίτια» ή «ανθρώπινες δραστηριότητες», λόγος γίνεται -πρωτίστως- για τα αποτελέσματα κρατικών και εταιρικών σχεδιασμών και όχι για τις μεμονωμένες ατομικές συμπεριφορές και δραστηριότητες. Η ευθύνη, για παράδειγμα, για τη διαρκή αποψίλωση του Αμαζονίου δεν μπορεί να αποδοθεί στους ιθαγενείς της περιοχής, ούτε στο ανθρώπινο είδος, συλλήβδην.

Το πλήρες κείμενο

Κλιματική αλλαγή: κατασκευάζοντας κρίσεις

Τiltrecordings

Ανεξάρτητα από τις αιτίες της τάσης ψύξης του πλανήτη, τα αποτελέσματά τους μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρά, αν όχι καταστροφικά. Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι μια μείωση μόλις 1% στις ηλιακές ακτίνες που φτάνουν στη γη …. θα ψύξουν τον πλανήτη αρκετά ώστε να τον οδηγήσουν σε μια καινούργια εποχή των πάγων μέσα σε μόλις λίγες εκατοντάδες χρόνια.

Το παραπάνω απόσπασμα είναι από ένα άρθρο του περιοδικού Time, στα 1974. Την ίδια εποχή ένα παρόμοιο άρθρο είχε δημοσιευτεί στο Newsweek. Πάρα πολλές έγκριτες επιστημονικές δημοσιεύσεις αποτελούσαν τις πηγές για το κυρίαρχο καταστροφολογικό σενάριο της εποχής: την επερχόμενη εποχή των πάγων.

Τα δεδομένα έδειχναν όντως ανησυχητικά: από το Β΄ Παγκόσμιο και μετά (και παρά τις μεγάλες εκπομπές CO2 που υπήρξαν κατά τη διάρκειά του) καταμετρούταν μια γενικότερη πτώση θερμοκρασίας σε πλανητικό επίπεδο, ενώ οι κύκλοι του Milankovitch(1) προβλέπουν την απαρχή της νέας εποχής των παγετώνων περίπου στην εποχή μας.

Η επερχόμενη εποχή των πάγων αποτέλεσε μια δημοφιλή πλανητική φοβία (μετά από αυτές της πυρηνικής καταστροφής και της ελλείψεως ορυκτών καυσίμων) σε όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του ΄70. Μέχρι που μια «περιθωριακή» θεωρία, αυτή του υπερθέρμανσης του πλανήτη, άρχισε να προμοτάρεται όλο και πιο πολύ και έτσι στα μέσα του΄80, το φαινόμενο του θερμοκηπίου από θεωρία συνομωσίας μετατράπηκε σε κατεστημένη αλήθεια.

Το πλήρες κείμενο